هه‌واڵ

ئاشکراکردنى درۆ سیاسییەکان
سەمەد ئەحمەد

1- عێراقی نوێ ..!
لەدواى روخانى رژێمى بەعسەوە زۆر زاراوە و تەعبیر و ئاماژەى سیاسی لەعێراقدا هاتنە گوڕێ ، کە تەواوى ئازادیخوازانى کوردستان و عێراق دڵیان پێی خۆش بوو . بەداخەوە زۆرێک لەم زاراوە و تەعبیرە سیاسییانە جگە لەدرۆیەکى سیاسی زل زیاتر هیچی تر نەبوون .
دیارترین و زۆرترین تەعبیر کە لە کەناڵەکانى راگەیاندنى کوردى و عێراقییەوە وترابێتەوە تەعبیرى (عێراقی نوێ) بووە مەبەستى لەتەعبیرى (عێراقی نوێ) کۆمەڵگەیەکى یەکسان و ئازادیخوازى دوور لەچەوسانەوە و بێ مافی بووە ، ئێمە وایدەبینین لەروى سیاسییەوە ،عێراق هیچ نوێکارى و گۆڕانکارییەکى جەوهەرى بەخۆیەوە نەبینیوە ، ئەوەش کەهەیە و جیاوازە لەسەردەمى بەعس ، تەنها فەوزایەکى سیاسی و ئیعلامى و هەندێجاریش خێڵەکى و عەشایەرى و مەزهەبی دور لەگیانى پێشکەوتن و دیموکراتیانەى سەردەم بووە .
سەلماندنى ئەم قسەیە هیچ ماندووبوون و بیرکردنەوەى قوڵى پێویست نییە . چونکە لەئێستادا (بەتایبەتى رووداوە سیاسییەکانى مانگى تەموز و ئابی رابردوو کە هەتا ئێستاش درێژەیان هەیە) ئەوەیان سەلماند کە کۆمەڵگەى عێراقی نەک هەر گۆڕانێکى ئەوتۆى بەخۆیەوە نەبینیوە ، بەڵکو ئامادەش نییە بۆ گۆڕان .
باشترین بەڵگە بۆ بەدرۆ خستنەوەى زاراوەى (عێراقی نوێ) ، جێبەجێ نەکردنى مادەى(58)ى ئیدارەى کاتى و دواتریش پەکخستن و جێبەجێ نەکردنى مادەى (140)ى دەستوورە .
مادەى (140)ى دەستوور ئاواتێکى گەورە بۆ ئازادیخوازەکانى کوردستان و عێراق ، کە عێراق رزگارى دەبێت لەعەقڵى پانخوازى بەرە و کرانەوە و دیموکراتى دەچێت . کەچی ئەم خەونە لەماوەى پێنج ساڵدا وا لەبار برا کەمرۆڤ بێ دوو دڵى دەتوانێت بڵێت : عێراق نەک نوێ نەبووەتەوە ، بەڵکو وەکو جاران عەقڵى فاشیست و بێ مافی و ...هتد لەلاى سیاسی و بڕیار بەدەستانى بوونى هەیە .
جگە لەمە ، بەڵگەیەکى تر بۆ بەدرۆخستنەوەى زاراوەى (عێراقی نوێ) ئەوەیە کە ئێستاش وەکو سەردەمى بەعس زمانى چەک و داگیرکارى و لەشکرکێشی و هەڕەشەى سەربازى و ..هتد زاڵە بەسەر زمانى دایەلۆگ و چارەسەرى کێشەکان بەرێگەچارەى ئاشتیانە .
سوپاى عێراق کە لەدواى روخانى بەعسەوە دروستکرایەوە ، زیاتر لەپێنج ساڵە قوربانى دەستى تیرۆرە ، کەچی ئێستا کە خەریکە هێز و شکۆ و دەسەڵات پەیدا دەکات ، یەکەمین ئۆپراسیۆن کەتواناى خۆى تیا دەرخست ، شار و شارۆچکە و ناوچەکانى کوردستان بوو .
پێویستە لەمەسەلەى جموجوڵى سەربازى سوپاى عێراق بۆ ناوچەکانى کوردستان بەهەڵەدا نەچین و باش بزانین کە ئەمە عەقڵى سیاسی بڕیار بەدەستانى حکومەتى ئێستاى عێراقی لەپشتە نەک خواست و ویستى فەرماندە سەربازییەکان .
هۆکارى ئەوەى کە عێراق وەکو دەوڵەت بەدرێژایی تەمەنى خۆى نەیتوانیوە وڵاتێکى ئاسایی بێت ئەوە بووە کە دەسەڵاتدارانى ، لەبرى گفتوگۆ و داننان بەمافی یەکدیدا ، سیاسەتى پانخوازى و لەشکرکێشی و جینۆساید و ...هتد یان پەیڕەو کردووە .
ئەوەى لەم نێوەندەدا جێگەى سەرسامى و نیگەرانى و سەرزەنشتیشە ئەوەیە کە دەسەڵاتدارانى ئێستاى عێراق نەک هەر سودیان لە هەڵە و کارە نەشیاوەکانى دەسەڵاتدارانى پێش خۆیان نەبینیوە بەڵکو زۆربە چڕى کار لەسەر پرۆژە شۆڤێنییە تەواو نەکراوەکانى ئەوان دەکەن ، ئەو هێڵە تۆخ دەکەنەوە کە فاشییەکانى پێشووترى عێراق کێشابوویان و لەدواى خۆیان تاڕادەیەک کاڵ ببونەوە !
لەدواى هەر قەیرانێکى سیاسی و ئابوورى و مەزهەبی کە لەعێراق دێنە گۆڕێ ، رەنگە هەریەکەمان ئەو پرسیارەى لەخۆى کردبێت :
ئەرێ لەعێراقی ئێستادا دەرەتانێک بۆ پێکەوە ژیانى نەتەوە و مەزهەب و لایەنەکانى ماوەتەوە ؟
ئێمە ئاوها وەڵامى ئەم پرسیارە دەدەینەوە ، ئەگەر ویست و ئیرادەى سیاسی هەبێت بۆ پێکەوە ژیان ، ئەوا دەرەتانى پێکەوە ژیانیش هەر دەمێنێت . بەڵام کێشەکە ئەوەیە کە ئێستا لەعێراقدا ئەوەندەى مەیل و ئیرادە هەیە بۆ شەڕەنگێزى و پاوانخوازى ، ئەوەندە ئیرادە نییە بۆ پێکەوە ژیان ئێستابێ دوو دڵى دەتوانین بڵێین :
تەعبیرى (عێراقی نوێ) درۆیەکى سیاسییە و لەجیاتى ئەوەى دڵى مرۆڤ خۆش بکات ، نیگەران و پەستى دەکات . بۆیە داواکارم لەکاربەدەستانى رادیۆى (خاک) کەچیتر ئەو ریکلامە بێ لەزەتە لێنەدەن کە دەڵێت :(عێراقی من عێراقی تۆیە) !
ئاشکراکردنى درۆ سیاسییەکانى تر ، لەئەڵقەکانى ترى ئەم گۆشەیەدا درێژەى دەبێت ...

samadahmd@yahoo.com

◄ بگه‌ڕێوه‌ بۆ سه‌ره‌تا